Kamerplanten kweken

Het professioneel kweken van kamerplanten is een vak apart dat dagelijks met veel kennis en toewijding wordt uitgevoerd door een groot aantal kwekers in Nederland en daarbuiten. Officieel betekend het begrip ‘’kweken’’ het ‘’laten groeien van levende dingen’’. Voor het kweken van kamerplanten zijn er diverse methodes, zoals het opkweken vanuit zaad en het opkweken vanuit stekmateriaal. Alles over deze methodes van het telen van kamerplanten lees je in de informatiepagina hieronder.

Kweken vanuit zaad

Het opkweken van planten vanuit zaad is een proces dat al honderden jaren wordt gebruikt voor de vermeerdering van allerlei soorten planten en groentesoorten. Elk zaadje heeft een spreekwoordelijk zetje nodig om te beginnen met ontkiemen. Dit kan een voorbehandeling in de vorm van kou, warmte, vocht of zelfs grof geweld zijn.

Deze motivatie tot ontkiemen is de reden dat bepaalde soorten planten lastig of soms helemaal niet tot ontkieming komen. Elk zaadje heeft een specifieke behandeling nodig wil hij overgaan tot ontkieming.

Cactussen zijn een goed voorbeeld van planten die worden gekweekt middels zaad. Bij het laten ontkiemen van cactus zaadjes spelen een viertal elementen mee, namelijk; verhoudingen van het grondmengsel, hoeveelheid licht, temperatuur en de algehele vochtigheid. Elk van deze eigenschappen dient te worden afgestemd op het specifieke soort dat je wilt laten ontkiemen.

De verhoudingen van de grond zijn van belang om het zaadje een kans te geven te ontkiemen, hiervoor dient de grond luchtig en voedingsrijk te zijn. De hoeveelheid licht dient te worden nagebootst aan de hoeveelheid die een cactus in de natuur zou ontvangen, dat is bij cactussen die van origine in landen als Mexico voorkomen veel zonlicht. Bij het kweken van cactus zaadjes kun je het beste gebruik maken van een Ultra Violette lamp, hierdoor wordt de lichtintensiteit hoger. De temperatuur dient eveneens gelijk gesteld te worden aan het hoogseizoen van de plant dat hij zou ervaren in natuurlijke omstandigheden, zo zal een cactus in een temperatuur die gelijk is aan de winter niet ontkiemen. Als laatste element is er de vochtigheid, zeker voor een lastig en langzaam groeiend soort als de cactus is het cruciaal dat deze optimaal is. Dit verschilt per soort cactus zaad, over het algemeen dient de grond heel licht vochtig te zijn. Een te natte grond zorgt voor schimmelvorming en voorkomt zo het succesvol ontkiemen, hier tegenover zorgt een te droge grond voor onvoldoende brandstoffen om tot ontkieming over te gaan.

Wanneer al deze elementen op de juiste wijze zijn afgestemd op de wensen en behoefte van het specifieke kamerplanten soort kan de ontkieming succesvol zijn.

stekken vanuit zaad
cactus zaadjes
plant zaadjes

Kweken vanuit stek

Niet elke soort plant leent zich voor een opkweek vanuit zaad, veel soorten prefereren een methode waarbij het beginmateriaal een levensvatbare stek is. Stekken is het op vegetatieve wijze vermeerderen van planten. In theorie kunnen alle plantendelen hiervoor worden gebruikt, het verschilt echter per soort plant welk plantendeel het meest succesvol is.

Het stekken van kamerplanten kan op diverse manieren, echter is de uitgangspositie in alle mogelijkheden identiek. De uitgangspositie is een levend deel van een moederplant welke wordt verwijdert en gestimuleerd om zelfstandig een wortelgestel aan te maken, hierdoor kan de plant de benodigde voedingsstoffen opnemen om uit te groeien tot een volwaardige plant.

Wil je meer lezen over het stekken van kamerplanten? Klik dan hier.

stekken vanuit zaad
cactus zaadjes
plant zaadjes

Kweken van een plant

Het kweken van een kamerplant vergt vele stappen die variëren van laboratorium tot lange tijden in speciaal afgestemde kassen met optimale omstandigheden. Om dit gehele proces meer tekst en uitleg te geven wordt in onderstaand artikel het gehele veredelingsproces van een Orchidee besproken.

Orchideeën kweken

De procedure van het kweken van kruisbestuiving tot bloembeleving van een orchidee duurt gemiddeld 72 weken. In deze kweekperiode doorloopt een plant tot wel twintig diverse fases. De 72 weken gelden alleen voor de Phalaenopsis, andere orchidee soorten hebben een hoger of lager aantal weken voordat de plant verkoop klaar is.

Voor de veredeling van een nieuw soort orchidee komen nog microbiologische stappen en laboratorium onderzoeken kijken alvorens hij kan worden geproduceerd, deze periode kan tot wel acht jaar in beslag nemen. Voor de toelichting van dit specifieke proces wordt deze termijn achter wege gelaten.

Veredeling

De veredeling van een orchidee omvat het kruisen van twee of meer orchidee soorten met de beste erfelijke eigenschappen hebben. Door deze soorten continue met elkaar te kruisen worden de orchidee soorten steeds beter geschikt voor de wensen van de consument. De veredeling gebeurt in een laboratorium en veelal op microbiologisch niveau.

De reden dat dit zo lang duurt is omdat de gevolgen van een bepaalde kruising niet direct zichtbaar en te testen zijn. Wanneer twee orchidee soorten op papier een goede match lijken kan dit in de praktijk tegenvallen doordat het gen van de één te sterk aanwezig is of dat het eindproduct niet voldoet aan wensen van de kweker of consument.

Laboratorium

In het laboratorium wordt de veredeling vervolgt. Doordat alle handelingen hier in een steriele omgeving gebeuren is de succesratio van de orchidee veredeling hoger, externe factoren zoals kruisbesmetting worden namelijk geëlimineerd. Naast feit dat een orchidee hier klinisch en vakkundig kan worden gekweekt biedt het laboratorium meer mogelijkheden.

Zo is het mogelijk om middels weefselkweek snel de aantallen van de proefkweek te verhogen. Weefselkweek omvat het nemen van een klein deel plant en dit onder ideale omstandigheden te kruisen met een ander soort. Zodoende is het mogelijk om met weinig plantmateriaal snel meerdere proeven op te zetten.

Testen en selecteren

Het test stadium is de eerste fase in de veredeling van een orchidee na de biologische proeven en kruising. De reeds gekruiste orchidee wordt nu op diverse onderdelen getest. Hieronder staan de belangrijkste punten van het testen van een orchidee.

  • Groeisnelheid Indien de orchidee te langzaam groeit worden de kosten exponentieel hoog in relatie tot de verkoopprijs en beoogde opbrengst. Wanneer de nieuwe orchidee te snel groeit bestaat de kans dat hierdoor de kwaliteit en duurzaamheid achteruit gaat
  • Succesratio Hoeveel van de oorspronkelijke 100.000 orchideeën groeien uiteindelijk uit tot een verkoopbare plant. Indien de ratio hierop te laag is wordt het kostenplaatje te hoog in verhouding tot de beoogde verkoop
  • Aantal bloemen per plant Veel orchideeën krijgen twee of drie takken vol met bloemknoppen, hierdoor stijgt de waarde per plant. Hierdoor zijn orchideeën met slechts 1 bloemsteel minder gewild op de markt
  • Bloemeigenschappen Hebben de bloemen wel de gewenste kleur, zit hier veel diversiteit in of is de kleur niet perfect. Dit zijn allemaal redenen waardoor de waarde van de orchidee achteruit gaat
  • Bloei Komen alle bloemknoppen uit of is de Orchidee te snel uitgebloeid, eigenschappen die bijdragen aan de waarde van het orchidee soort
  • Resistentie Hoe resistent of gevoelig is de orchidee voor bepaalde vormen van ongedierte. Indien de orchidee te gevoelig is voor ongedierte is dit direct van invloed op de succesratio van de kweek

Wanneer de kweker tevreden is met bovenstaande eigenschappen van de nieuwe orchidee kan er worden begonnen met het vermeerderen en uiteindelijk produceren van de orchidee.

Vermeerderen

Het vermeerderen van een orchidee gebeurt in een laboratorium. De uitgangspositie hierbij is een kleine hoeveelheid plantmateriaal. Deze wordt vervolgens gesteriliseerd en verdeeld in elementen van ongeveer 4 mm * 4 mm. De laborant plaatst de plantaardige delen van de orchidee in speciale containers, hierin zit een gel waardoor het materiaal zich snel kan ontwikkelen. Door deze methode van het vermeerderen van een orchidee kan er snel en op exponentiële wijze veel orchidee materiaal worden ontwikkeld.

Deze methode werkt enkele honderden keren sneller dan de ouderwetse methode waarbij het afhangt van kruisbestuiving in combinatie met de natuurlijk groeicyclus van de plant.

Controle

Na enkele weken in deze container is het organische materiaal uitgegroeid tot een stek van ongeveer 10 centimeter hoog. Officieel is de stek nu één week oud en begint het zijn reis naar de woonkamer bij jullie thuis.

Hierbij worden alle stekken handmatig gecontroleerd, hierbij wordt gekeken naar diverse vormen van ongedierte, kwaliteit van de wortels, grote van de bladeren. Al deze elementen dienen te voldoen aan de vooraf gestelde richtlijnen.

Sorteren

Na het controleren worden alle orchidee stekken gesorteerd op grootte. Doordat deze orchidee stekken van dezelfde grote tegelijkertijd het groeiproces in gaan is de rijpingstijd gelijk. Gebeurt deze sortering niet dan zal dit aan het einde van het traject lijden tot een ongelijke bloei.

Verspenen

Nadat de orchidee stekken zijn gecontroleerd op ongedierte/ imperfecties en gesorteerd op grootte is het tijd de orchidee te stimuleren om te gaan groeien. Dit noemt men het ‘’verspenen’’. De stekjes van één week oud worden in rechthoekige bakken vol met humus geplaatst.

Humus is een luchtig substraat dat de natuurlijke groeiomstandigheden van een orchidee nabootst. In de natuur groeit een orchidee als een epifyt vaak hoog in de bomen. Een epifyt groeit op een deel van een andere plant, veelal zijn dit takken, zonder hier voedingsstoffen aan te onttrekken. In tegenstelling tot een parasiet, deze onttrekt wel voedingsstoffen aan zijn gastheer.

De rechthoekige bakken met humus worden gevuld met ongeveer 50 orchidee stekjes van het zelfde formaat.

Kas

Nadat de orchidee stekken zijn verspeend worden ze met duizenden tegelijk op grote plateaus de kas ingerold. Deze kas is ingesteld op een temperatuur van 28 graden Celsius en heeft tevens een constant hoge luchtvochtigheid.

De reeds gestekte orchideeën krijgen hier in totaal 13 weken de tijd om zich te ontwikkelen. Tijdens deze periode worden alle omstandigheden perfect elektronisch gemonitord en gecorrigeerd.

Daglichtkas

Na de kas van 28 graden Celsius is het tijd om de planten te stimuleren middels daglicht, in dit geval kunstmatig. Kunstmatig licht heeft de voorkeur over natuurlijk omdat de hoeveelheid, intensiteit en duur van het licht precies kan worden gemonitord.

In deze kas ontvangen de planten volop licht, ze blijven hier voor een periode van 10 weken.

Optrekken

Na de periode van 10 weken in de daglichtkas is het tijd om de stekken te verpotten. Het jonge plantmateriaal is ondertussen uitgegroeid van een centimeter of drie tot een waardige plant van ongeveer de grootte van je hand.

In dit stadium van de ontwikkeling van de orchidee wordt de plant opgetrokken. Dit houdt in dat hij uit de bak met humus wordt gehaald en met zijn kale wortels gereed wordt gemaakt voor het verpotten.

Het mooie aan de orchidee is dat zijn wortels dit toelaten, de orchidee heeft andere wortels dan normale kamerplanten. De wortels van een orchidee fungeren als een spons en nemen zodoende vocht op uit de lucht. Hiernaast zijn ze een stuk steviger en minder kwetsbaar als de wortels van andere bloeiende kamerplanten.

Oppotten

Nadat de orchidee is opgetrokken is het tijd dat deze verpot wordt. De jonge orchideeën zijn nu 24 weken oud en worden in een kweekpot van 12 centimeter gezet. Hierbij wordt allereerst de orchidee met zijn wortelgestel in de pot geplaatst en vervolgens afgevuld met de eerder gebruikte humus combinatie.

Na het oppotten worden de jonge orchidee stekken middels een automatische lopende band getransporteerd richting de kas. Tijdens dit transport worden de orchideeën nogmaals gesorteerd op grootte.

Biologische bestrijding

Voordat de orchideeën in de kas aankomen worden ze beneveld met water. Dit is om de plant te voorzien van water en om eventuele besmettingen af te spoelen. Om ongedierte geen kans te geven worden de stekjes preventief behandelt met een biologische ongedierte bestrijdingsmiddel.

Vroeger werden hier zware en milieuonvriendelijke middelen voor gebruikt, tegenwoordig zijn er effectieve biologische middelen om ongedierte te bestrijden en voorkomen.

Wil je meer weten over biologische bestrijding, neem dan eens een kijkje op onze informatiepagina.

Kas

De orchidee stekken blijven gedurende een periode van 10 weken in de kas. Middels klimaatcontrole en geavanceerde computer gestuurde programma’s worden alle omstandigheden gemonitord en waar nodig gecorrigeerd. In deze kas is het een constante 28 graden Celsius en ervaart de plant een normale cyclus met dag en nacht.

Plaatsing in plant groei cellen

Wanneer de planten gedurende 10 weken in de kas hebben gestaan is het tijd door te schuiven naar de groei cellen. De planten worden hier op grote tafels bij elkaar geplaatst, 70 planten per vierkante meter. De orchidee is nu 34 weken oud en zo’n 25 cm hoog, inclusief de kweekpot.

Groeicellen zijn zeshoekige kunststof containers waar de orchidee inclusief zijn kweekpot in wordt geplaatst. Deze plaatsing gebeurt na een visuele controle door een computergestuurd systeem welke vervolgens alle bladeren dezelfde richting uit draait. Wanneer alle stekken gelijk zijn opgesteld worden ze per 10 stuks automatisch in de groeicellen geplaatst en getransporteerd naar de volgende teeltfase.

Tweede teeltfase

Deze teeltfase bevindt zich boven de eerste teeltfase, letterlijk erboven. De rekken met planten worden omhoog gelift en op een hoogte van zo’n vijf meter met honderden bij elkaar boven de orchideeën geplaatst die zich in de eerste teeltfase bevinden.

De eerste teeltfase van de orchidee heeft zich voltooid en hierbij is de orchidee niet in aanraking met zonlicht geweest. De tweede teeltfase gaat om het ontvangen van voldoende zonlicht. Wanneer de tweede teeltfase boven de eerste wordt geplaatst zijn de omstandigheden voor beide lagen optimaal.

De tweede teeltfase van de orchidee stekken bedraagt in totaal zestien weken. En vindt plaats bij een constante temperatuur van 28 graden Celsius.

Na deze fase worden de planten in een nieuwe plant-groei cel geplaatst, hierbij worden ze wederom eerst door een computer geïnspecteerd en op allemaal dezelfde manier in nieuwe cellen geplaatst. De nieuwe groeicellen zijn groter als de oorspronkelijke en worden met een dichtheid van 50 planten per vierkante meter bij elkaar geplaatst.

De orchidee stekken zijn nu 50 weken oud en bevatten nog steeds geen bloemen.

Kas

Nadat de planten in hun nieuwe groei cel zijn geplaatst worden deze naar een kas met lagere temperaturen getransporteerd. De temperatuur bedraagt hier een constante 18 graden Celsius en ze verblijven hier maximaal 10 weken.

Deze koelingsfase fungeert als trigger op de orchidee en stimuleert deze tot het ontwikkelen van bloemen. Wanneer de orchidee de koelingsfase uitkomt is hij 60 weken oud en heeft hij een steel met bloemknoppen van ongeveer 20 centimeter.

Afkweekfase

Na de koude kas volgt de warme kas. In de koude kas heeft de plant de trigger gekregen tot het ontwikkelen van een tak en bloemknoppen, echter om deze te laten groeien op een verantwoorde wijze is het van belang de stekken op 21 graden Celsius af te kweken.

Ze verblijven voor een periode van 6 weken in deze kas, hierna zijn de bloemstengels voldoende gegroeid en zitten deze vol met bloemknoppen. De plant is nu 66 weken oud.

Stokken

Nu de orchidee bijna volgroeid is wordt het tijd deze te ondersteunen. De meeste orchideeën produceren 2 tot 4 bloemtakken met grote knoppen. Indien deze niet worden ondersteund bestaat de kans dat de bloemtakken afbreken en de plant zodoende zijn sierwaarde verliest.

Enerzijds worden de takken ondersteund middels kunststof stokken, anderzijds worden de takken hierop vast gehouden met de bekende ‘’haarklemmen’’.

Nadat de planten zijn voorzien van voldoende ondersteunend materiaal worden ze door de computer gesorteerd op takhoogte, soort, planthoogte en rijpheidstadium.

Bloeifase

Nadat alle soorten zijn gecontroleerd, gesorteerd en zijn voorzien van een scheut water is het tijd voor de bloeifase. Afhankelijk van het soort orchidee vindt deze plaats tussen week 66 en 68.

Verkoop

Wanneer de orchideeën enkele bloemen hebben die volledig zijn uitgekomen en er nog voldoende in de knop hebben zitten is de plant klaar voor de verkoop. Je treft ons actuele aanbod mooie orchideeën hier.

Kweken in het buitenland

Tegenwoordig wordt het merendeel van al het plantmateriaal dat wordt gebruikt in Nederlandse kassen uit het buitenland geïmporteerd. Voor veel planten is dit financieel een betere optie dan de planten hier opkweken vanuit zaad of stek. Deze wijze van het kweken van kamerplanten in het buitenland is niet voor elke plant een mogelijkheid.

Onze kwekers in Nederland werken samen met de beste kwekers verspreid over de hele wereld, om een klein voorbeeld te geven hierbij de landen van herkomst van enkele van onze kamerplanten.

  • Cactus Onze leveranciers hebben kwekerijen in Costa Rica, Gran Canaria, Tenerife, Italië
  • Ficus Onze leveranciers hebben kwekerijen in Maleisië, China, India
  • Dracaena Onze leveranciers hebben kwekerijen in Nicaragua, Colombia en Ecuador
  • Aloe Vera Onze leverancier heeft meerdere kwekerijen op Aruba en Bonaire

Om een inzicht te geven in hoe het er aan toe gaat in de kwekerijen aan de andere kant van de wereld hebben we contact gehad met deze kwekerijen. Hierin hebben we uitvoerig besproken hoe de planten precies gekweekt worden en gevraagd om foto materiaal ter verduidelijking. Dit alles is uitgewerkt in onderstaande pagina’s.

Facebook

Was deze informatie nuttig? Like ons dan op Facebook.

Door het gebruiken van onze website, ga je akkoord met het gebruik van cookies om onze website te verbeteren. Dit bericht verbergen Meer over cookies »